Euclid-telescoop publiceert enorme dataset voor 3D-kaart van het heelal

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft nieuwe beelden en gegevens van de Euclid-telescoop vrijgegeven, met meer dan een miljard kosmische voorwerpen.

Euclid-telescoop publiceert enorme dataset voor 3D-kaart van het heelal
Photo: de Volkskrant

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft nieuwe foto's en meetgegevens van de ruimtetelescoop Euclid gepubliceerd. De dataset bevat meer dan een miljard kosmische voorwerpen in een gebied dat zo groot is als 9500 volle manen. De gegevens vormen de basis voor de grootste 3D-kaart die ooit van het heelal is gemaakt.

De verzameling bevat onder meer 900 miljoen sterrenstelsels, 60 miljoen quasars en kleurenspectra van ruim 160 miljoen bronnen. Sterrenkundige Koen Kuijken van de Universiteit Leiden zegt dat elke foto van Euclid honderd keer zo groot is als beelden van andere telescopen zoals Hubble of James Webb.

Donkere materie zorgt voor het clusteren van sterrenstelsels, terwijl donkere energie verantwoordelijk is voor de versnelde expansie van het heelal. De telescoop zal tonen hoe sterrenstelsels en hun spreiding door de tijd veranderen.

In de nieuwe dataset zitten vijftienduizend veronderstelde zwaartekrachtlenzen, terwijl astronomen er voorheen slechts tweehonderd kenden. Om de enorme hoeveelheid data te verwerken, worden nieuwe analysetechnieken gebruikt die deels gebruikmaken van AI. In dit proces speelt Nederland een grote rol, omdat een van de tien gebruikte datacenters in Nederland staat.

De resultaten van de kosmologische analyse worden in juni 2027 verwacht. Kenners hopen dat de resultaten antwoord geven op de vraag of het huidige kosmologische standaardmodel moet worden aangepast.

Key facts

  • De Euclid-dataset bevat 900 miljoen sterrenstelsels en 60 miljoen quasars.
  • De telescoop heeft vijftienduizend veronderstelde zwaartekrachtlenzen geïdentificeerd.
  • De kosmologische analyse van de gegevens wordt in juni 2027 verwacht.

Perspectives

Neutral

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft nieuwe foto's en meetgegevens van de ruimtetelescoop Euclid gepubliceerd voor de bouw van een 3D-kaart van het heelal.

Positive

De nieuwe dataset bevat vijftienduizend veronderstelde zwaartekrachtlenzen, een enorme toename ten opzichte van de eerder bekende tweehonderd.

Your week in news, every Wednesday

The biggest stories of the week for your edition, in your inbox every Wednesday morning, your time. Free, and you can unsubscribe at any time.

Choose your news coverage

Please choose and confirm your coverage.

All sections

Edition