Wyrok TK otwiera drogę do roszczeń za infrastrukturę przesyłową
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz postanowienie Sądu Najwyższego umożliwiają dochodzenie pieniędzy od firm zarządzających wodociągami, gazociągami i liniami energetycznymi.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 roku (sygn. akt P 10/16) oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 19 marca 2026 roku (sygn. akt II CSKP 1045/24) otworzyły możliwość dochodzenia pieniędzy od potężnych firm zarządzających infrastrukturą służącą do dostarczania wody, prądu i gazu. Rozstrzygnięcia te mają znaczenie w sytuacjach, gdy na działce został wybudowany wodociąg, gazociąg albo infrastruktura do przesyłania prądu, mimo braku decyzji na podstawie przepisów o wywłaszczeniu lub gospodarce nieruchomościami.
Istota rozstrzygnięcia TK polega na tym, że terminy zasiedzenia 20 albo 30 lat dla linii przesyłowej prądu biegną od 3 sierpnia 2008 roku. Nie ma znaczenia, że słupy stoją na ziemi od np. 1974 roku. Od 3 sierpnia 2008 roku obowiązują nowe art. 305¹-305⁴ Kodeksu cywilnego, które wprowadziły instytucję służebności przesyłu.
Właściciele mogą podnosić trzy roszczenia: wynagrodzenie za służebność przesyłu, wynagrodzenie za 6 lat wstecz za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz żądanie usunięcia słupów i kabli energetycznych z działki. Roszczenie o usunięcie ma szansę na realizację w wyjątkowych sytuacjach i prawie na pewno nie będzie obejmowało wodociągów i gazociągów. Sporo osób może próbować w sądach pozbyć się linii energetycznej biegnącej przez środek potencjalnej działki budowlanej, która wolna od tego obciążenia może nawet podwoić swoją wartość.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w postanowieniu z 29 kwietnia 2026 roku (sygn. akt IV Ca 248/17) stwierdził, że nie ma zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa w określonych warunkach. Sąd orzekł, że termin do zasiedzenia objętej wnioskiem nieruchomości mógłby upłynąć najwcześniej 3 sierpnia 2028 r. Otwiera to drogę do płatności na rzecz właściciela działki.
Key facts
- Terminy zasiedzenia dla linii przesyłowych prądu biegną od 3 sierpnia 2008 roku.
- Właściciele mogą żądać wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz za 6 lat wstecz za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
- Sąd Okręgowy Warszawa-Praga stwierdził, że termin do zasiedzenia mógłby upłynąć najwcześniej 3 sierpnia 2028 roku.
Three perspectives
Neutral
Nowe orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego zmienia sposób rozliczania obecności infrastruktury przesyłowej na prywatnych działkach.
Positive
Właściciele nieruchomości mogą dochodzić wynagrodzenia za korzystanie z ich gruntów przez firmy zarządzające infrastrukturą.
Negative
Realizacja żądania usunięcia wodociągów lub gazociągów z działki jest uznawana za mało prawdopodobną.
Your week in news, every Wednesday
The biggest stories of the week for your edition, in your inbox every Wednesday morning, your time. Free, and you can unsubscribe at any time.