İsmet İnönü
İsmet İnönü, Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı, ilk başbakanı ve Kurtuluş Savaşı komutanıdır.

Mustafa İsmet İnönü, 24 Eylül 1884 tarihinde İzmir'de doğmuştur. 1938'den 1950'ye kadar Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır. Türk Kurtuluş Savaşı'nın önde gelen komutanlarından biri olan İnönü, aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk başbakanıdır.
İlk ve orta öğrenimini Sivas'ta tamamlayan İnönü, 1896 yılında Sivas Askerî Rüşdiyesi'nden mezun olmuştur. 1901 yılında Mühendishane-i Berr-i Hümâyun'a girmiş ve 1 Eylül 1903 tarihinde topçu teğmeni olarak mezun olmuştur. 1906 yılında Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni birincilikle bitirerek kurmay yüzbaşı rütbesiyle göreve başlamıştır.
I. Dünya Savaşı sırasında Kafkasya ve Filistin cephelerinde savaşmıştır. 1915 yılında miralay rütbesine terfi eden İnönü, Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Kafkas Cephesi'nde görev almıştır. 1917 yılında Filistin Cephesi'nde 20. Kolordu Komutanlığı ve 3. Kolordu Komutanlığı görevlerini yürütmüştür.
Kurtuluş Savaşı döneminde Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekilliği görevini üstlenmiş ve I. ile II. İnönü muharebelerini kazanmıştır. Batı Cephesi Komutanı olarak Büyük Taarruz'a katılmış, Mudanya Mütarekesi ve Lozan Antlaşması'nda Türk heyetine başkanlık etmiştir. 1923 yılında Lozan Antlaşması'nı imzalayarak yeni devletin bağımsızlığını onaylamıştır.
Cumhuriyetin ilanından sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı olmuş ve 1925-1937 yılları arasında aralıksız bu görevi sürdürmüştür. 1934 yılında başarılarından dolayı kendisine İnönü soyadı verilmiştir. 11 Kasım 1938'de Atatürk'ün ölümünün ardından cumhurbaşkanı seçilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı döneminde II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye'yi tarafsız tutma politikası izlemiştir. 1950 yılında görevinden ayrıldıktan sonra CHP genel başkanı olarak ana muhalefet liderliği yapmıştır. 1961 yılında Adalet Partisi ile Türkiye'nin ilk koalisyon hükümetini kurmuştur.
1965 yılında başbakanlığı bırakan İnönü, 1972 yılına kadar ana muhalefet liderliğine devam etmiştir. 25 Aralık 1973 tarihinde Ankara'da hayatını kaybetmiştir.
Key facts
- Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı ve ilk başbakanıdır.
- I. ve II. İnönü muharebelerinin kazanan komutanlarındandır.
- Lozan Antlaşması'nı imzalayan Türk heyetinin başkanıdır.
- Toplam 16 yıl 11 ay ile Türkiye tarihinin en uzun süre başbakanlık yapan kişisidir.