Adam Jerzy Czartoryski

Adam Jerzy Czartoryski to polski mąż stanu, polityk i mecenas sztuki, założyciel obozu Hotel Lambert.

Adam Jerzy Czartoryski
Photo: Nadar / Wikimedia Commons

Adam Jerzy Czartoryski urodził się 14 stycznia 1770 w Warszawie, a zmarł 15 lipca 1861 w Montfermeil. Był polskim mężem stanu, ministrem spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach 1804, 1806 oraz prezesem Rządu Narodowego Królestwa Polskiego w 1831 roku. Jako polityk założył konserwatywno-liberalny obóz Hotel Lambert.

Otrzymał staranne wykształcenie domowe u Gotfryda Ernesta Groddecka. W 1786 roku odbył dwuletnią podróż do Niemiec, gdzie poznał Goethego, Wielanda i Herdera. W 1788 roku przebywał w Paryżu, a w 1789 roku podjął studia w Edynburgu.

W 1792 roku jako ochotnik brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej, gdzie pełnił funkcję podpułkownika i rotmistrza. Za udział w bitwie pod Grannem otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari. W 1802 roku brał udział w reformie władz imperium i został członkiem rady do spraw szkolnych. W latach 1804, 1806 pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych w rządzie Rosji.

W 1803 roku objął funkcję kuratora wileńskiego okręgu naukowego, przyczyniając się do rozwoju oświaty i Uniwersytetu Wileńskiego. W czasie kongresu wiedeńskiego współdziałał przy utworzeniu Królestwa Polskiego. W 1815 roku był wiceprezesem Rządu Tymczasowego i senatorem-wojewodą Królestwa Kongresowego.

Po wybuchu powstania listopadowego został prezesem Rządu Tymczasowego, a później Rządu Narodowego. Po upadku powstania udał się na emigrację, gdzie w 1833 roku osiadł w Paryżu. W 1843 roku kupił Hôtel Lambert i stanął na czele stronnictwa konserwatywnego.

Był mecenasem literatury i sztuki oraz współtwórcą Towarzystwa Literackiego. Pisał dzieła polityczne, wiersze oraz poematy, takie jak Bard Polski. Jego pamiętniki zostały wydane pod tytułem Memoires.

Key facts

  • Minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach 1804, 1806.
  • Prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego w 1831 roku.
  • Założyciel politycznego obozu Hotel Lambert.
  • Kurator wileńskiego okręgu naukowego od 1803 roku.
  • Autor dzieł takich jak Bard Polski oraz Memoires.

All sections

Edition