พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
Photo: Bain News Service, publisher. / Wikimedia Commons

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นพระมหากษัตริย์สยาม รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี ครองราชย์ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 จนกระทั่งสวรรคตใน พ.ศ. 2453 พระองค์ทรงเป็น 1 ใน 8 สมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชผู้ยิ่งใหญ่ หรือมหาราช เนื่องจากมีการปฏิรูปสยามประเทศให้ทันสมัย ทั้งการปฏิรูปการปกครองและสังคม

พระองค์ทรงรักษาเอกราชของสยามด้วยพระบรมราโชบายและพระราชกรณียกิจจากการคุกคามของมหาอำนาจตะวันตกและการเสียดินแดนให้แก่บริเตนและฝรั่งเศส พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญานามเป็น พระปิยมหาราช

พระองค์เสด็จพระบรมราชสมภพเมื่อวันอังคารที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2396 เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระนางเธอ พระองค์เจ้ารำเพยภมราภิรมย์ ซึ่งต่อมาได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี พระองค์ได้รับพระราชทานพระนามว่า เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์

การศึกษาเบื้องต้นทรงศึกษาในสำนักพระเจ้าอัยยิกาเธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา ทรงศึกษาด้านอักษรศาสตร์และภาษาเขมรจากหลวงราชาภิรมย์ และทรงศึกษาการยิงปืนไฟจากพระยาอภัยเพลิงศร ในปี พ.ศ. 2409 ทรงผนวชเป็นสามเณร ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นบวรรังษีสุริยพันธุ์ เป็นพระอุปัชฌาย์

เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2410 ทรงได้รับการเลื่อนเป็น กรมขุนพินิตประชานารถ ทรงกำกับราชการกรมมหาดเล็ก กรมพระคลังมหาสมบัติ และกรมทหารบกวังหน้า ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 ที่ประชุมอเนกชนนิกรสโมสรสมมติได้เสนอให้พระองค์ขึ้นครองราชย์

ในขณะที่ขึ้นครองราชย์พระองค์มีพระชนมายุ 15 พรรษา จึงมีการแต่งตั้งสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์จนกว่าจะมีพระชนมพรรษาครบ 20 พรรษา พระองค์ทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษกครั้งแรกเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 โดยได้รับการเฉลิมพระปรมาภิไธยว่า พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ฯ พระจุฬาลงกรณ์เกล้าเจ้าอยู่หัว

Key facts

  • พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเป็นรัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี
  • พระองค์ทรงได้รับการถวายพระราชสมัญญานามว่า พระปิยมหาราช
  • พระองค์ทรงรักษาเอกราชของสยามจากการคุกคามของมหาอำนาจตะวันตก
  • พระองค์เสด็จพระบรมราชสมภพเมื่อวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2396

All sections

Edition