حسینعلی منتظری

حسینعلی منتظری نجف‌آبادی از مراجع تقلید شیعه و قائم‌مقام رهبر جمهوری اسلامی ایران بود.

حسینعلی منتظری
Photo: Wikimedia Commons

حسینعلی منتظری نجف‌آبادی از مراجع تقلید شیعه دوازده‌امامی بود. او از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸ به‌عنوان قائم‌مقام رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت کرد.

او در مرداد تا آبان ۱۳۵۸ رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی بود. منتظری از شاگردان سید حسین بروجردی و روح‌الله خمینی و نماینده تام‌الاختیار او در ایران بود.

او در ۱ مهر ۱۳۰۱ در نجف‌آباد اصفهان در خانواده‌ای کشاورز متولد شد. وی از هفت سالگی ادبیات فارسی و سپس صرف و نحو عربی را آموخت و در ۱۲ سالگی وارد حوزه علمیه اصفهان شد.

منتظری در سال ۱۳۴۵ به دلیل فرزندش محمد منتظری بازداشت شد. او در سال‌های ۱۳۴۶، ۱۳۴۷، ۱۳۴۹، ۱۳۵۲، ۱۳۵۳ و ۱۳۵۴ در تبعیدگاه‌های مختلف از جمله مسجد سلیمان، نجف‌آباد، طبس، خلخال و سقز بود و در زندان‌های قصر و اوین نیز دوران گذراند.

او در سال ۱۳۵۸ به ریاست مجلس خبرگان رسید و در گنجانده شدن اصل ولایت فقیه نقش داشت. در سال ۱۳۶۴ از سوی مجلس خبرگان به قائم‌مقامی رهبری انتخاب شد.

در فروردین ۱۳۶۸ پس از اعتراض به اعدام‌ها در نامه‌ای به خمینی، عزل شد و از مقام خود کناره‌گیری کرد. اختلاف او با خمینی بر سر مسائل حقوق بشری و کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ بود.

او در سال ۱۳۷۶ پس از انتقاد از سید علی خامنه‌ای، شش سال را در حبس خانگی گذراند. منتظری در ماه‌های پایانی عمر با صدور فتوایی در برابر انتخابات ۱۳۸۸، به رهبر معنوی جنبش سبز تبدیل شد.

او در ۲۹ آذر ۱۳۸۸ درگذشت. مراسم تشییع جنازه او با حضور صدها هزار نفر برگزار شد.

Key facts

  • قائم‌مقام رهبر جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۸.
  • رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی در سال ۱۳۵۸.
  • متولد ۱ مهر ۱۳۰۱ در نجف‌آباد اصفهان.
  • درگذشته در ۲۹ آذر ۱۳۸۸.

All sections

Edition