جعفر پناهی

جعفر پناهی کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تدوین‌گر ایرانی است که با فیلم‌های خود در سطح بین‌المللی شناخته می‌شود.

جعفر پناهی
Photo: Kevin Payravi / Wikimedia Commons

جعفر پناهی کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تدوین‌گر ایرانی است. او به دلیل نقش برجسته‌اش در سینمای ایران در سطح بین‌المللی شناخته می‌شود.

پناهی در ۲۰ تیر ۱۳۳۹ در خانواده‌ای از طبقه کارگر و آذری زاده شد. او با چهار خواهر و دو برادر بزرگ شد و پدرش نقاش ساختمان بود.

او در بیست سالگی به خدمت سربازی در ارتش فراخوانده شد و از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ به عنوان فیلم‌بردار در جنگ ایران و عراق فعالیت کرد. او در سال ۱۹۸۱ به مدت ۷۶ روز توسط شورشیان کرد اسیر شد.

پناهی پس از خدمت در مدرسه عالی تلویزیون و سینما تحصیل کرد و در سال ۱۹۸۸ فارغ‌التحصیل شد. او فعالیت خود را با ساخت فیلم‌های کوتاه و دستیاری عباس کیارستمی آغاز کرد.

نخستین فیلم بلند او بادکنک سفید در سال ۱۹۹۵ جایزه دوربین طلایی جشنواره کن را دریافت کرد. او در سال ۱۹۹۷ فیلم آینه، در سال ۲۰۰۶ فیلم آفساید، در سال ۲۰۱۳ فیلم پرده، در سال ۲۰۱۸ فیلم سه‌رخ و در سال ۲۰۲۲ فیلم خرس نیست را ساخت.

پناهی جوایز بزرگی دریافت کرده است، از جمله شیر طلایی جشنواره ونیز برای دایره در سال ۲۰۰۰، خرس طلایی جشنواره برلین برای تاکسی در سال ۲۰۱۵ و نخل طلا برای یک تصادف ساده در سال ۲۰۲۵. فیلم یک تصادف ساده نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی شد.

او در سال ۲۰۱۰ بازداشت و به شش سال زندان و ۲۰ سال محرومیت از فیلم‌سازی و سفر محکوم شد. پناهی در بهمن ۱۳۹۶ از برگزاری همه‌پرسی تحت نظارت سازمان ملل برای گذار به دموکراسی سکولار حمایت کرد.

Key facts

  • پناهی جوایز اصلی سه جشنواره بزرگ ونیز، برلین و کن را دریافت کرده است.
  • او از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۲ به عنوان فیلم‌بردار ارتش در جنگ ایران و عراق فعالیت داشت.
  • نخستین فیلم بلند او بادکنک سفید نام دارد که در سال ۱۹۹۵ جایزه دوربین طلایی کن را برد.
  • او در سال ۲۰۱۰ به شش سال زندان و ۲۰ سال محرومیت از فعالیت‌های حرفه‌ای محکوم شد.

All sections

Edition