Quang Trung

Quang Trung là vị hoàng đế thứ hai của nhà Tây Sơn, một nhà chính trị và quân sự lỗi lạc của Việt Nam.

Quang Trung
Photo: Mou Bingtai (繆炳泰, ? - ?). Qing Court's painters in the XVIII-century / Wikimedia Commons

Quang Trung (1753, 16 tháng 9 năm 1792) là vị hoàng đế thứ hai của nhà Tây Sơn sau khi anh trai là Thái Đức Hoàng đế Nguyễn Nhạc thoái vị. Trước khi lên ngôi, ông có tước hiệu là Bắc Bình Vương. Tên khai sinh của ông là Hồ Thơm, quê gốc Nghệ An, sau đổi tên thành Nguyễn Huệ.

Tổ tiên Nguyễn Huệ là người huyện Hưng Nguyên, xứ Nghệ An. Ông sinh năm Quý Dậu 1753 dưới triều vua Lê Hiển Tông. Thân sinh của ông là Hồ Phi Phúc và mẹ là Nguyễn Thị Đồng. Ông có hai người anh em là Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ.

Nguyễn Huệ cùng hai anh em được thụ giáo cả văn lẫn võ với thầy Trương Văn Hiến. Thầy Trương Văn Hiến đã phát hiện khả năng của Nguyễn Huệ và khuyên ba anh em khởi nghĩa. Nguyễn Huệ cũng là người khai sáng ra võ phái Yến phi quyền.

Năm 1771, Nguyễn Nhạc cất binh khởi nghĩa tại Tây Sơn với danh nghĩa diệt trừ quyền thần Trương Phúc Loan. Trong giai đoạn xây dựng thế lực, Nguyễn Huệ giúp anh trai xây dựng kinh tế và huấn luyện quân sự. Lực lượng Tây Sơn thu hút nhiều người như Bùi Thị Xuân, Trần Quang Diệu và các kẻ sĩ gần xa.

Nguyễn Huệ cùng hai anh em là lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đã chấm dứt cuộc nội chiến Trịnh, Nguyễn phân tranh. Ông lật đổ các tập đoàn phong kiến Trịnh, Nguyễn và nhà Hậu Lê, chấm dứt tình trạng phân biệt Đàng Trong, Đàng Ngoài. Ngoài ra, ông còn đánh bại các cuộc xâm lược của Xiêm La từ phía nam và Đại Thanh từ phía bắc.

Trong 20 năm cầm quân chiến đấu từ năm 18 tuổi, ông đã trải qua hàng chục trận đánh lớn và chưa thua trận nào. Khi lên ngôi, ông đã đề ra nhiều kế hoạch cải cách về kinh tế, văn hóa, giáo dục và quân sự. Ông khuyến khích dùng chữ Nôm, cải cách chế độ đinh điền và mở rộng ngoại thương với phương Tây.

Sau 20 năm chinh chiến và 3 năm trị nước, Quang Trung đột ngột qua đời ở tuổi 39. Sau cái chết của ông, nhà Tây Sơn suy yếu nhanh chóng dưới sự kế vị của Quang Toản. Hiện nay, ông được liệt kê vào danh sách 14 vị Anh hùng dân tộc tiêu biểu của Việt Nam.

Key facts

  • Quang Trung là vị hoàng đế thứ hai của nhà Tây Sơn.
  • Ông đã đánh bại các cuộc xâm lược của quân Xiêm La và quân Đại Thanh.
  • Ông thực hiện nhiều cải cách về kinh tế, văn hóa, giáo dục và quân sự.
  • Ông qua đời vào ngày 16 tháng 9 năm 1792 ở tuổi 39.

All sections

Edition