Hiệp Hòa

Hiệp Hòa là vị hoàng đế thứ sáu của triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Hiệp Hòa
Photo: Historical Record of Vietnam in Nineteenth century / Wikimedia Commons

Hiệp Hòa (1 tháng 11 năm 1847, 29 tháng 11 năm 1883) có húy là Nguyễn Phúc Hồng Dật, sau khi lên ngôi đổi thành Nguyễn Phúc Thăng. Ông là con trai thứ 29 và là út nam của vua Thiệu Trị, mẹ là Tam giai Thụy tần Trương Thị Thận. Thuở nhỏ ông còn được gọi là Mệ Mến.

Năm Tự Đức thứ 18 (1865), Hồng Dật được phong làm Lãng Quốc công. Ông có tất cả 11 hoàng tử và 6 hoàng nữ. Trong đó, người con trai thứ hai là Ưng Hiệp được lấy làm thừa tự cho anh ruột là quận công Hồng Kháng.

Sau khi vua Tự Đức băng hà, vua Dục Đức lên nối ngôi nhưng bị hai Phụ chính Đại thần là Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường hạch tội rồi phế bỏ. Hai vị đại thần đề nghị đưa Lãng Quốc công lên làm vua. Ngày 30 tháng 7 năm 1883, Hồng Dật lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Hiệp Hòa.

Trong thời gian trị vì 130 ngày, vua Hiệp Hòa buộc phải ký Hiệp ước Harmand vào ngày 25 tháng 8 năm 1883. Bản hiệp ước này công nhận Pháp có quyền bảo hộ và can thiệp vào nội trị, ngoại giao của Việt Nam. Những hành động này khiến uy tín của nhà vua bị tổn hại nghiêm trọng.

Vua Hiệp Hòa tìm cách bãi bỏ các quan Phụ chính đại thần nhưng bị Tôn Thất Thuyết phát hiện. Ông bị buộc ba tội là thâm lạm công nhu, không nghe lời khuyến cáo của các quan phụ chính và tư thông với đại diện của Pháp. Triều đình buộc ông phải thoái vị.

Ngày 29 tháng 11 năm 1883, vua Hiệp Hòa qua đời. Có thông tin cho rằng ông bị ép uống thuốc độc, có thông tin chép rằng ông bị bóp họng sau khi uống thuốc độc. Năm 1891, vua Thành Thái truy phong ông làm Văn Lãng Quận vương, thụy là Trang Cung.

Key facts

  • Hiệp Hòa là vị hoàng đế thứ sáu của triều đại nhà Nguyễn.
  • Thời gian trị vì của ông kéo dài 4 tháng 10 ngày, tổng cộng 130 ngày.
  • Ông là con trai thứ 29 của vua Thiệu Trị.
  • Ông đã ký kết Hiệp ước Harmand với thực dân Pháp vào tháng 8 năm 1883.

All sections

Edition