Lê Thánh Tông
Lê Thánh Tông là vị hoàng đế thứ năm của vương triều Lê sơ, người đã đưa Đại Việt vào thời kỳ Hồng Đức thịnh trị.

Lê Thánh Tông, tên húy là Lê Tư Thành, là vị hoàng đế thứ năm của vương triều Lê sơ. Ông trị vì từ năm 1460 đến năm 1497, là vị vua tại vị lâu nhất thời Lê sơ với 46 năm. Thời kỳ của ông được gọi là Hồng Đức thịnh trị.
Ông sinh ngày 25 tháng 8 năm 1442, là con trai út của vua Lê Thái Tông và mẹ là Ngô Thị Ngọc Dao. Từ năm 1445, ông được phong tước Bình Nguyên vương và học tại Kinh diên. Ông sống kín đáo, chăm chỉ nghiên cứu sách vở thánh hiền và ưa điều thiện.
Sau khi Lê Nghi Dân ám sát Nhân Tông và Thái hậu để tự lập vào năm 1459, các đại thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt cùng những người khác đã làm binh biến. Ngày 18 tháng 6 âm lịch năm Canh Thìn (1460), Lê Tư Thành lên ngôi Hoàng đế tại điện Tường Quang. Ông cải niên hiệu là Quang Thuận, sau đổi thành Hồng Đức vào năm 1470.
Trong 37 năm trị quốc, ông đã hoàn thiện bộ máy hành chính, kinh tế, giáo dục và luật pháp. Ông ban hành Bộ Luật Hồng Đức và chia đất nước thành 13 thừa tuyên. Ông cũng nghiên cứu hình thế núi sông để tạo ra bản đồ Hồng Đức.
Về giáo dục, ông mở rộng quy chế các khoa thi và đặt lệ 3 năm mở một khoa thi lớn. Ông đã mở 12 kỳ thi lớn và lấy đỗ hơn 500 người. Bản thân nhà vua cũng là người ưa chuộng học vấn với hàng ngàn sáng tác bằng chữ Hán và chữ Nôm.
Về quân sự, ông trực tiếp chỉ huy các cuộc bành trướng về phía Nam và Tây. Ông đã xâm chiếm Chiêm Thành năm 1471, Lão Qua và Bồn Man năm 1479. Những cuộc chinh phạt này đã sáp nhập lãnh thổ từ Quảng Nam đến Bình Định vào Đại Việt.
Về kinh tế, ông chú trọng nông nghiệp và khuyến khích dân mở chợ để trao đổi hàng hóa. Tuy nhiên, ông thực hiện chính sách ức chế gắt gao đối với ngoại thương. Ông cũng chú trọng cải tổ và huấn luyện quân đội.
Key facts
- Lê Thánh Tông trị vì từ năm 1460 đến năm 1497.
- Ông là người ban hành Bộ Luật Hồng Đức.
- Ông đã thực hiện các cuộc chinh phạt Chiêm Thành năm 1471, Lão Qua và Bồn Man năm 1479.
- Ông chia đất nước thành 13 thừa tuyên và tạo ra bản đồ Hồng Đức.