Kiến Phúc

Kiến Phúc là vị hoàng đế thứ bảy của triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Kiến Phúc
Photo: Họa sĩ đương thời / Wikimedia Commons

Nguyễn Phúc Ưng Đăng, tên húy là Nguyễn Phúc Ưng Đăng, là vị hoàng đế thứ bảy của triều đại nhà Nguyễn. Ông dùng niên hiệu là Kiến Phúc nên còn được gọi là Kiến Phúc Đế. Ông được truy tôn miếu hiệu là Nguyễn Giản Tông và thụy hiệu Nghị Hoàng Đế.

Kiến Phúc sinh ngày 12 tháng 2 năm 1869 tại Huế, là con thứ ba của Kiên quốc công Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà phủ thiếp Bùi Thị Thanh. Do vua Tự Đức không có con, ông được nhận làm con nuôi và được bà Học phi Nguyễn Văn Thị Hương nuôi dạy từ lúc 2 tuổi. Thuở nhỏ, ông là người hiểu biết sớm, ôn hòa, cẩn thận lời nói và việc làm, thường ưa thích sách vở, thơ văn.

Sau khi vua Tự Đức mất vào ngày 19 tháng 7 năm 1883, Ưng Đăng được di chiếu làm hoàng tử thứ ba với tên Ưng Hỗ. Tuy nhiên, vì tuổi còn nhỏ, ông không được lập làm người kế vị mà người được chọn là Ưng Chân. Sau khi vua Dục Đức và vua Hiệp Hòa lần lượt bị phế truất, Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết đã tôn lập Ưng Hỗ lên ngôi.

Ngày 2 tháng 12 năm 1883, ông chính thức lên ngôi hoàng đế khi mới 15 tuổi. Do mũ áo chế chưa xong, ông phải mặc áo thêu con mãng để nhận tỷ ngọc ấn vàng tại điện Cần Chính. Trong thời gian tại vị, mọi việc trong triều đều do hai quan Phụ chính quyết định.

Dưới thời vua Kiến Phúc, vào ngày 6 tháng 6 năm 1884, triều đình Huế đã ký với thực dân Pháp bản Hòa ước Giáp Thân. Bản hòa ước này công nhận sự bảo hộ của Pháp đối với đất nước Việt Nam và chia nước Việt thành hai khu vực là Trung Kỳ và Bắc Kỳ.

Vua Kiến Phúc qua đời vào ngày 31 tháng 7 năm 1884, tức ngày 10 tháng 6 âm lịch năm Giáp Thân, khi hưởng dương 15 tuổi. Ông là vị quân chủ yểu mệnh nhất của triều đại nhà Nguyễn. Lăng của ông là Bồi Lăng, nằm ở phía trái Khiêm Lăng tại thành phố Huế.

Key facts

  • Kiến Phúc là vị hoàng đế thứ bảy của triều đại nhà Nguyễn.
  • Ông lên ngôi ngày 2 tháng 12 năm 1883 và qua đời vào ngày 31 tháng 7 năm 1884.
  • Thời gian tại vị của ông là 8 tháng khi mới 15 tuổi.
  • Dưới thời ông, triều đình đã ký kết Hòa ước Giáp Thân với thực dân Pháp vào ngày 6 tháng 6 năm 1884.

All sections

Edition